استاد علی صفایی حائری عین صاد
 
پایگاه مؤسسه فرهنگی هنری لیلة القدر

فکر و ذکر، مقوّم حقیقت انسانی(1)

حجت الاسلام و المسلمین حاجی ابراهیم

موضوع: محرم

1394/07/30



سخنرانی شب هشتم محرم.


چکیده سخنرانی:

«فَاتَّقُواْ النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ»

 از آن آتشى كه سوختش مردمان و سنگها هستند و براى كافران آماده شده، بپرهيزيد.

در این آیه، خدا همه مؤمنان را امر می‌کند که اولا خودتان و ثانیاً خانواده‌تان را از آتش جهنم حفظ کنید؛

آتشی که سوختش خود انسان و سنگ‌ها هستند.

اولین وظیفه ما در این عالم، حفظ خودمان است. حفظ خود حتی بر حفظ خانواده هم مقدم است. اینکه آیه اول می‌گوید: «خودتان»، یعنی اینکه حق نداریم به خاطر خانواده، خودمان را جهنمی کنیم.

اکنون سؤال اینجا است که چگونه جهنمی نشویم؟

مدل قرآن برای حفظ از جهنم، در این آمده که یاران پیامبر را توصیف می‌کند:

«َمَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ»

 «وصف آنان در انجيل مانند بذری است كه جوانه خود را برآورده و آن را نيرومند ساخته تا ستبر شده و بر ساقه هايش [به گونه اى ] ايستاده كه كشاورزان را به شگفت مى آورد.»

یک گیاه در بستر و زمینه مناسب مثل خاک مناسب رشد می‌کند. بستر مناسب، معرفت است. این گیاه برای آن که بتواند در برابر طوفان‌ها مقاومت کند، نیاز به ریشه‌های محکم دارد که احساسات هستند. ساقه‌های درخت هم اعمال‌اند.

بنابراین اولین عامل برای حفظ از جهنم، معرفت است و عامل دوم ریشه های عاطفی عمیق‌اند.

استاد صفایی می‌گفت آنچه بینش را به عمل پیوند می‌زند، احساس و عاطفه است.

از جمله آفت‌هایی که به آگاهی ضربه می‌زند، جهل است. نیّت خوب برای عمل کافی نیست؛ عمل هم باید درست انجام شود.

منظور از معرفت رشته‌های علمی مانند شیمی و فیزیک و .. نیست؛ بلکه علمی است که کسی هم که تحصیلات آکادمی ندارد، می‌تواند به آن دست پیدا کند.

جهل به دلیل نبود تفکر پیش می‌آید. انسان هرچه بیشتر فکر کند، معرفتش هم بیشتر خواهد شد: در روایت داریم که: «کان اکثر عبادۀ ابی‌ذر التفکر»؛ بیشترین عبادت ابوذر تفکر بود.

موضوع تفکر این باید باشد که ما برای چه به این عالَم آمده‌ایم و قرار است چه بشویم.

آفت دومِ علم، غفلت است.  دلیل غفلت هم این است که ما اهل ذکر نیستیم.

 خدا  در قرآن علت تهی‌شدن آدم‌ها از درون و فاصله‌گرفتن‌شان از انسانیت را دو چیز می‌داند: یکی نبودن فکر و و دیگری نبودن ذکر:

«إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لِّأُوْلِي الألْبَابِ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىَ جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ»

«مسلماً در آفرينش آسمانها و زمين، و در پى يكديگر آمدن شب و روز، براى خردمندان نشانه‏هايى [قانع كننده‏] است. همانان كه خدا را [در همه احوال‏] ايستاده و نشسته، و به پهلو آرميده ياد مى‏كنند، و در آفرينش آسمانها و زمين مى‏انديشند.»

ذکر برای این است که دانسته‌های پیشین‌مان دچار فراموشی نشوند و فکر برای اینکه به آگاهی‌های جدید برسیم.

اگر انسان‌ها اهل فکر و ذکر نشدند، تدریجا از درون سبک و پوک می‌شوند؛ چون آگاهی جدیدی حاصل نشده و آگاهی‌های قدیم هم از بین رفته‌اند.

پوک‌شدن و سبک‌شدن آدم‌ها در درون، علامتهایی دارد:

یکی از آنها این است که آدم‌هایی که از درون پوک می‌شوند، از بیرون اطاعت می‌پذیرند:

«فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطَاعُوهُ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ»؛ فرعون قوم خودش را کوچک و سبک کرد. به همین دلیل آنها از او اطاعت کردند.

این مسأله در جامعه ما در حال گسترش است و آن قدر تدریجی است که ابتدا متوجه نمی‌شویم و بعد از سالها می‌فهمیم که دیگر آن آدم ده سال پیش نیستیم.

نمونه آن مدگرایی است که در آن، من حتی به دغدغه‌های زیبایی شناختی خودم نگاه نمی‌کنم و در نظر نمی‌گیرم که خودم چه جیزی را دوست دارم و چه چیزی را دوست ندارم. تنها نگاه می‌کنم ببینم چه چیزی مد است.


اصحاب الحسین(ع) - 1

اصحاب الحسین(ع) - 2

اصحاب الحسین(ع) - 3

اصحاب الحسین(ع) - 4

اصحاب الحسین(ع) - 5

استقامت دین و استقامت در دین- 1

استقامت دین و استقامت در دین- 2

استقامت دین و استقامت در دین- 3

ویژگی های حضرت عباس(ع)

شرح آخرین کلمات امام حسین(ع)

پیما‌ن‌های ما با خدا

سخنرانی شب سوم محرم

سخنرانی شب چهارم محرم

سخنرانی شب دوم محرم

سخنرانی شب اول محرم

سخنرانی شب اول محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب دوم محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب سوم محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب چهارم محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب پنجم محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب ششم محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب هفتم محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب هشتم محرم (چکیده)

سخنرانی شب نهم محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب دهم محرم (چکیده+فایل صوتی)

سخنرانی شب یازدهم محرم (چکیده+فایل صوتی)

عاجله و آجله(1)

عاجله و آجله(2)

عاجله و آجله(3)

شِکوۀ اولیاء خدا از دوستان(1)

شِکوۀ اولیاء خدا از دوستان(2)

شِکوۀ اولیاء خدا ازدوستان(3)

شِکوۀ اولیاء خدا ازدوستان(4)

فکر و ذکر، مقوّم حقیقت انسانی(2)

فکر و ذکر، مقوّم حقیقت انسانی(3)

فکر و ذکر، مقوّم حقیقت انسانی(4)

سخنرانی شب اول محرم1395

سخنرانی شب هفتم محرم۱۳۹۵

سخنرانی شب دوم محرم1395

سخنرانی شب سوم محرم1395

سخنرانی شب چهارم محرم1395

سخنرانی شب هشتم محرم۱۳۹۵

سخنرانی شب پنجم محرم1395

سخنرانی شب ششم محرم۱۳۹۵

سخنرانی شب نهم محرم۱۳۹۵

سخنرانی شب دهم محرم۱۳۹۵

سخنرانی شب یازدهم محرم ۱۳۹۵

سخنرانی شب اول محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب دوم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب سوم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب چهارم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب پنجم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب ششم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب هفتم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب هشتم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب نهم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب دهم محرم ۱۳۹۶

سخنرانی شب یازدهم محرم ۱۳۹۶

برای استفاده بهتر و راحت تر از سیستم نظردهی لطفا وارد سیستم شده یا از طریق این فرم ثبت نام کنید.

نام*:    ایمیل*:  
نظر*:
  کد امنیتی:   

1394/8/4 - 13:32:6
رضا

ممنون خیلی جالب بود.
خدا خیرتون بده که بموقع پیاده میکنید.

1394/8/4 - 13:32:23
رضا

ممنون خیلی جالب بود.
خدا خیرتون بده که بموقع پیاده میکنید.