استاد علی صفایی حائری عین صاد
 
پایگاه مؤسسه فرهنگی هنری لیلة القدر

روحيّه‌ها(4)

مؤلف: استاد علی صفایی حائری

تاریخ ثبت: 24 / 11 / 1394

موضوع: اقتباس از آثار استاد

منبع: مسئولیت و سازندگی، ص229.

توضیح:

متن زیر درباره انواع روحیه‌ها، عوامل آنها و روش برخورد با آنها است.

استاد صفایی در توضیح انواع روحیه‌ها از مفاهیم قرآن، بهره  می برد و عوامل شکل‌گیری روحیه‌ها را بر پایه قرآن و روایات بیان می‌کند.

درباره روش برخورد با هر روحیه نیز افزون بر آیات قرآن، نمونه و داستان می‌آورد.

در این نوشته، ابتدا روحیه‌ها به سه دسته کلی تقسیم می‌گردد. سپس در ده روحیۀ جزئی‌تر، بررسی می‌شود. نکته مهمِ این بحث، استنادهای فراوان استاد صفایی به قرآن کریم است.

 

 روش سازندگى و درگيرى با روحیه اول(بی‌شکل یا منافق)

 

1- تصويرى از طعمه شدن و از دست رفتن‏

منافق، منفعت طلب و سود پرست است. هنگامى كه فهميد در بى‏ شكل شدن بهره ‏اى نيست. «ما رَبِحَتْ تِجارَتُهُم»،[1] كنار مى ‏كشد و راهش را عوض مى ‏كند.

و همين است كه در آيه بر همين نقطه‏ حساس فشار مى‏ آورد و منافق را مى ‏سازد و از او تصوير مى ‏كشد، كه بى ‏شكل‏ها هميشه طعمه‏ شكل گرفته ‏ها هستند.

تنها در آن هنگامى بهره مى ‏برند كه در برابر كسانى مثل خود باشند وگرنه از دست رفته ‏اند و راه بازگشت هم ندارند.

2- نشان دادن منافع ثابت و سودهاى مشخص‏

بايد در راهى رفت كه باختش برد باشد و زيانش سود و دو طرفش بهره. بايد به گونه ‏اى شروع كرد كه از همان آغاز بدست آوردن باشد نه اين كه در رسيدن از دست دادن.

ما كه خويشتن را مى ‏بازيم بگذار در راه حق باشد. ما كه رنج مى ‏كشيم بگذار براى رحمان و مهربان باشد. ما كه از دست مى‏ رويم بگذار براى او باشد تا با رفتن رسيده باشيم و با باختن برده باشيم.

3- تهديد و ضربه‏

منافق، متزلزل است. پايش به جايى بند نيست. با يك ضربه زمين مى ‏خورد و با يك كلنگ مى‏ افتد. تهديدها او را پوك مى ‏كنند.[2]

4- رو آوردن و در سطح نگاه داشتن‏

منافق، ترسوست. در برابر چشم‏ ها و مغزها خود را پنهان مى ‏كند و پنهانى كار مى ‏كند. از اين رو بايد گوش بود[3] و او را در سطح نگاه داشت و او را در سطح پاييد و كارهايش را خنثى كرد.

اين روحيه بى ‏شكل و منافق و منفعت طلب بود، آن هم علامت‏ هاى تزلزل و حيرت و ترس و دروغ و زد و بند و نيرنگ و جاسوسى و فتنه‏ گرى و عذر تراشى و اين هم طرز سازندگى و درگيرى.

با اين روش مانع‏ها در درون منافق كنار مى ‏رود و آيه ‏ها را مى ‏يابد و نور را مى ‏بيند؛ خواه از نور بهره بردارد و خواه خود را محروم سازد.

براى ساختن منافق بايد از عوامل و انگيزه‏ هايى كه او را به نفاق كشيده بهره برداشت‏.

 



[1] بقره، 16

[2] در ظاهر محكم هستند و در عمق مثل چوب هستند و مى ‏ترسند.« يحسبون كل صيحة عليهم»؛ هر فريادى آن‏ها را مى ‏لرزاند.« فَاحْذَرْهُمْ قاتَلَهُمُ اللَّهُ انّى‏ يُؤْفَكُونَ»(منافقون، 4) اين‏ها تهديد و ضربه است.

[3] منافق ‏ها درباره‏ رسول مى‏ گفتند:« هو اذُن»؛ او گوش است، هر چه بگوييم مى ‏پذيرد. مغز نيست، چشم نيست كه كارها را ببيند و خنثى كند. غافل از آن كه اين گوش بودن، به خاطر چشم درآوردن است و به خاطر در سطح نگاه داشتن و پاييدن.

 

برای استفاده بهتر و راحت تر از سیستم نظردهی لطفا وارد سیستم شده یا از طریق این فرم ثبت نام کنید.

نام*:    ایمیل*:  
نظر*:
  کد امنیتی: