استاد علی صفایی حائری عین صاد
 
پایگاه مؤسسه فرهنگی هنری لیلة القدر

اندیشه های پنهان.5(طرح کلی دین اصیل)

مؤلف: حجت‌الاسلام والمسلمین علاء الدین اسکندری

تاریخ ثبت: 29 / 06 / 1394

موضوع: آثار شاگردان استاد

منبع: انديشه‌هاي پنهان، ص37 تا 40.

دین اصيلِ اسلامى، نظام‌مند است. طرح كلّى دين اصيل اسلامى عبارت است از :

1. آزادى قبل از تفكّر :

ما در قدم اوّل بايد ذهن خود را خالى از هر موضع‌گيرى و خالى از هر عقيده‌اى كنيم تا بتوانيم به حقيقت برسيم.

قطب نماى فكر ما مى‌تواند جهت حركت ما را نشان بدهد، به شرط اين كه گرفتار آهن رباهاى هوىها، سودها، تعصّب‌ها، عادت‌ها وتقليدها نشده باشد. وگرنه اين قطب نماى منحرف به جاى اين كه ما را به مقصد برساند، در دريا غرق مى‌كند.

راستى آن كس كه تفكّر ندارد به نجات نزديك‌تر است تا كسى كه تفكّراتش را به انحراف كشيده‌اند. اين است كه قرآن نخست ما را فقط به يك چيز وعظ كرده است:

(إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلّهِ مَثْنى وَفُرادى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا)[1] .

پيشنهاد و طرح رسول اين است كه فقط شما را بهيك چيز وعظ مى‌كنم، اين كه نخست از سر هر عقيده‌اى و موضع‌گيرى‌اى، براى حق و حقيقتى كه در نهاد و فطرت خويش طالب او هستيد، قيامى كنيد و از عقيده‌ها آزاد شويد، چه در جمع باشيد و چه در تنهايى؛ تنهايى، عذر ماندن نباشد، چون جمع‌ها را همين فردها ساختند. سپس به تفكّر بپردازيد.

درباره‌ى آزادى قبل از تفكر، به خاطر اهميّت خاصّى كه دارد، در صفحات آينده به تفصيل سخن خواهد آمد.

2. تفكّر :

كار فكر، پس از آزادى اين است كه چند معلوم را كنار مجهولى قرار مى‌دهد و آن مجهول را كشف مى‌كند. پس كار فكر اين است كه ما را به شناخت‌ها و علم و آگاهى مى‌رساند. در حديث داريم: «لا عِلْمَ كالتَّفَكُّر»؛ هيچ علمى مانند تفكّر نيست.

به عنوان مثال، حلّ مجهول در معادله‌هاى رياضى كار فكر است؛ مانند 7 = x + 2 كه فكر كشف مى‌كند 5 = x است.

3. شناخت :

گفته شد كه شناخت، نتيجه‌ى فكر است.

  4. احساس :

انسان فطرتاً عاشق خوبى‌ها و بهترين‌ها است؛ بنابراين اگر شناخت‌هاى ما نخست از نيازهاى خودمان باشد، سپس شناخت چيزى كه نياز ما را برآورده مى‌كند، خود به خود احساس عشق و گرايش نسبت به آن چيز در ما شكل مى‌گيرد.

5. عقيده :

عقيده از كلمه‌ى عقد به معناى گِرِه گرفته شده است. و عقيده يعنى گره خوردن شناخت با احساس ما.

6. نظامها :

نظام‌ها در دين اصيل اسلامى، از نظام تربيتى آغاز مى‌شوند. سپس به ترتيب به نظام‌هاى معرفتى، اخلاقى، اجتماعى، سياسى ـ حكومتى، اقتصادى و در پايان به نظام حقوقى ـ قضايى ـ جزايى مى‌رسند.

7. احكام و دستورالعملها :

نظام‌ها همچون رشته‌اى هستند كه احكام را در خود مى‌گيرند. اين نظام‌ها، از نظام تربيتى شروع مى‌شود. در اين نظام تربيتى، ما همراه كليدها و روش‌ها و ملاك‌ها به معارف و عقيده‌ها و اخلاق مى‌رسيم. پس از نظام تربيتى، نظام معرفتى و
سپس نظام اخلاقى و... مطرح مى‌شود و همراه اين نظام‌هاست كه احكام اخلاقى و احكام سياسى و احكام اقتصادى و احكام قضايى و جزايى بدون هيچ مسأله‌اى، مى‌تواند جريان بيابد.

كسانى كه مى‌خواهند احكام اسلامى را بدون نظام اسلامى و نظام‌ها را بدون زيربناى معرفتى و عقيدتى و اين دو را بدون نظام تربيتى اسلام و روش خاص قرآن پياده كنند، فقط خود را به زحمت انداخته‌اند و دُم به دست آن‌هايى داده‌اند كه دين را از سياست جدا مى‌دانند و اسلام را غير قابل اجرا.



[1] .سبأ،46.

برای استفاده بهتر و راحت تر از سیستم نظردهی لطفا وارد سیستم شده یا از طریق این فرم ثبت نام کنید.

نام*:    ایمیل*:  
نظر*:
  کد امنیتی: