استاد علی صفایی حائری عین صاد
 
پایگاه مؤسسه فرهنگی هنری لیلة القدر

خلاصه کتاب «چهل حدیث از امام حسین علیه‌السلام» (18)

مؤلف: مهدی کثیری

تاریخ ثبت: 23 / 04 / 1393

موضوع: اقتباس از آثار استاد

قال الحسين عليه السلام:

1- لاتتكلف ما لاتطيق

2- و لاتتعرض لما لاتدرك

3- و لاتعتدّ بما لاتقدر عليه

4- و لاتنفق الّا بقدر ما تستفيد

5- و لاتطلب من الجزاء الّا بقدر ما صنعت

6- و لاتفرح الّا بما نلت من طاعة اللَّه

7- و لاتتناول الّا ما رأيت نفسك له اهلًا.[1]


آنچه ما را به عمل می خواند، یا آنقدر ضعیف و کم سو است که تکانمان نمی دهد و یا در نتیجه ی رقابت ها یا ضرورت ها و نیازها به حالتی می رسیم که بیش از ظرفیت خود بار برمی داریم و بیش از طاقت خود عهده دار می شویم. و این ریاضت ما را متوقع پاداش زیاد کرده و یا موجب خستگی و نفرت و حتی بازگشت از مقصد و راه می شود. و اما آنچه خدا بدان امرمان کرده همیشه کمتر از ظرفیت و توانمان بوده. و باز در کنار معرفت و محبت و همراه تمرین که«قلیل مداوم خیر من کثیر مملول منه».

 

در این فراض که «آنچه را كه بدست نمى ‏آورى متعرض نشو» امام نمی گوید که هدف های بلند را نخواه، بلکه می گوید هدف های بلند و نزدیک را بدون مقدمات متعرض مباش که هر هدفِ نزدیکی بدون مقدمات و امکانات، دست نیافتنی است و هر هدف دوری با ایجاد زمینه و تأمین نیازها و امکانات، دست نیافتنی است.

آدمی گاهی چنان بر امکانات و قدرت دیگران حساب باز می کند که آنها را قدرت خود می داند و ممکن است حتی امکانات خود را نیز نفی کرده به آنها دل خوش کند. اما سخن در این است که بر امکانات خودت تکیه کن و بر آنچه نیز نداری حساب باز مکن که در هنگام عمل تنها می مانی.

 

باید از آنچه هست دریغ نکرد و جز از آنچه خود بدست آورده ای انفاق نکنی که بیش از آن را ربوده ای. و نیز نباید بیش از ظرفیت و توان روحی ات ببخشی که ملاک اين است كه مُقعِد (زمين‏ گير) و ملامت كننده و حسرت خورنده نباشى كه در اين آيه هست: «فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً».

آنجا که آدمی غنا و استغنای حق را می یابد دیگر در برابر کاری که می کند چشم داشتی ندارد اما آنجا که پاداش می خواهی چنان نباش که بیش از کارَت مزد طلب کنی و طلبکار باشی که خوار و خفیف یا رنجور و محروم می مانی. بلکه بیش از آنچه که انجام داده ای و کار کرده ای طلب مکن.

آدمی به اندازه ی همان چیزهایی است که او را خوشحال و یا رنجور می سازد. از آنجا که نعمت ها و موقعیت ها متحول و لرزان هستند به آنها دل خوش نکرده جز به اطاعت خدا خوشحال نباش که رنج های اطاعت نیز پیچیده به عنایت و لطف اوست.

گاهى بخاطر تنهايى و نبود همراه و گاهى بخاطر خودخواهى و غرور بسيار، آدمى دست به كارها و مسئولیت هایی مى ‏زند كه اهل آن نيست و سزاوار آن نيست‏، لذا تنهايى بايد تو را به كشف و خلق نيرو و ياور بكشاند و غرور نبايد جلوگیر راه باشد و انسان را به تغذیه غرورش مشغول نماید.


ترجمه حدیث:

امام حسين عليه السلام فرمود:

1- آنچه را طاقت ندارى به زور بر خود مبند

2- و آنچه را كه بدست نمى ‏آورى متعرض نشو

3- و بر آنچه كه قدرت ندارى حساب باز نكن

4- و جز به اندازه ‏اى كه بدست مى ‏آورى نبخش

5- و جز به اندازه‏ اى كه كار انجام داده اى پاداش مخواه

6- و جز به آنچه كه از طاعت خدا رسيدى، خوشحال‏ مباش

7- و جز آنچه كه خودت را سزاوار و اهل آن مى ‏دانى عهده دار مشو و در دست مگير.



[1] ( 1) موسوعة كلمات الحسين عليه السلام، ص 767.

 

 

برای استفاده بهتر و راحت تر از سیستم نظردهی لطفا وارد سیستم شده یا از طریق این فرم ثبت نام کنید.

نام*:    ایمیل*:  
نظر*:
  کد امنیتی: