استاد علی صفایی حائری عین صاد
 
پایگاه مؤسسه فرهنگی هنری لیلة القدر

خلاصه کتاب «چهل حدیث از امام حسین علیه‌السلام» (5)

مؤلف: مهدی کثیری

تاریخ ثبت: 17 / 03 / 1393

موضوع: اقتباس از آثار استاد

1-سئل عن الجهاد سنّة أو فريضة؟ فقال عليه السلام: الجهاد على أربعة أوجه:

فجِهادانِ فرض و جهاد سنّةٍ لا يقام الّا مع فرض و جهاد سنّة، فاما احد الفرضين فمجاهدة الرجل نفسه عن معاصى اللّه وهو من اعظم الجهاد.

2-و مجاهدة الذين يلونكم من الكفار فرض.

3-و أما الجهاد الذى هو سنّة لايقام الّا مع فرض فانّ مجاهدة العدو فرض على جميع الامة لو تركوا الجهاد لَأتاهم العذاب و هذا هو من عذاب الامة و هو سنَّة على الامام و حدّهُ أن يأتى العدوَّ مع الامّة فيجاهدهم.

4-و امّا الجهاد الذى هو سنّة فكلّ سنّة أقامها الرجل و جاهد فى اقامتها و بلوغها و احيائها فالعمل و السّعى فيها من افضل الاعمال لانّها احياءُ سنّةٍ وقد قال رسول‏ اللّه صلى الله عليه و آله و سلم: من سنّ سنّةً حسنة فله أجرها و أجر من عمل بها الى يوم القيامة من غير أن ينقص من اجورهم شيئٌ.[1]

از امام می پرسند جهاد سنت است یا فریضة ؟[2] در پاسخ از چهار جهاد در سه صورت سخن می رود. دو جهاد که فریضه هستند و یک جهاد سنت و دیگری سنتی است که اقامه نمی شود مگر با وجوبی که بر گردن امت است، که گویا از ترتیب خاصی برخوردارند که همگی در معنای جهاد که تعدد و تحول را دارد مشترکند .

آغاز جهاد از نفس است و تعدد و دوگانگی آن؛ آنجا که با هدایت رسول، اهداف عالی تری مطرح می شود، شوق به آنها در کنار وضعیت اکنون، فاصله ای را و درگیری را ایجاد می کند که ضرورت کوشش و جهاد را فراهم می آورد که در این مرحله می توان از معرفت و عشق و محبت همراه تمرین و تدریج، ویژگی های جدیدی را مطابق با آن آرمان ها از دلِ این عادت ها و بدی ها بیرون کشید.

و باز با این دعوت و هدایت و البته همراه هر ایده و بینشی، مخالفت هایی و چشم پوشی هایی آغاز می شود که پس از تبیین و صف بندی ایمان و کفر و برای برداشتن فتنه و فریب قتال ضرورت می یابد.

اما جهاد با سرکشان و متجاوزان از مسلمان ها که در داخل مرزهای دین رخ می دهد بعد از یأس از اصلاح، بر تمامی امت و مسلمان ها واجب است و جز با آنها برپا نمی شود. اما بر امام سنت بوده، لذا بدون امام نیز می توانند قیام کنند و البته اگر با امام همراه شده و از او بخواهند، او نیز خواهد آمد .

اما جهاد سنت؛ هر کوششی که برای برپایی سنتی یا ادامه و اقامه آن انجام شود از مهمترین و پر اجرترین کارها است که البته می توان بعد از درگیری ها و در جامه ای متحرک و بالنده به احیاء تمامی ابواب سنت دست یافت .

 

ترجمه حدیث:

امام حسین می فرمایند:

1- از ابى‏ عبداللّه عليه السلام در مورد جهاد پرسيده شد، كه آيا سنت و يا فريضه است؟ پس فرمود جهاد بر چهار گونه است: دو جهاد فريضه است و جهاد سوم سنتى است كه فقط با فريضه بپا مى‏ شود و جهاد چهارم جهاد سنت است.

امّا يكى از فريضه‏ ها، پس جهاد مرد با خويش است، تا خود را از معصيت خدا باز دارد. اين از بزرگترين و بالاترين جهادهاست.

چون در درون است و پنهان است. و چون پايگاه نفوذ تجاوز دشمنان بيرون است كه سرداران فاتح قلعه‏ ها را از درون فتح مى ‏كردند و بانفوذ مى‏ گرفتند.

2- جهاد باكسانى كه چشم پوشيده‏ اند و با شناخت مقصد و راه، از آن روى‏ تافته ‏اند و كفر ورزيده‏ اند، اين مجاهدت ضرورى است و اين قتال فريضه است. چون پس از تبيين ارزش‏ها و صف‏ بندى گروهها ديگر راهى نيست و اگر تو دست به كار نشوى محاصره و محصور و معدوم خواهى شد.

3- امّا جهاد سوم كه سنّت و فرض است و جز با جهاد تحقق نمى ‏يابد درگيرى و جهاد با دشمنى است كه از مسلمان‏هاست و دشمن داخلى است، پس چنين مجاهدتى بر تمامى امّت فرض است و اگر همه رها كنند همه گرفتار عذاب مى ‏شوند، گرچه بر امام فرض نيست و مى ‏توانند بدون امام با اهل بغى بجنگند.

4- و امّا جهادى كه سنت است، پس هر كوششى است كه مردى براى احياء سنّت آغاز مى ‏كند، آن را بپا مى ‏دارد و مى‏ كوشد تا بايستد و به بلوغ برسد و زنده شود. عمل به سنت و سعى در آن و در راه آن، از مهمترين كارهاست كه احياء سنت است و رسول اللّه صلى الله عليه و آله و سلم مى‏ فرمود: « من سنّ سنّة حسَنَةً فله أجرها و أجر من عمل بها الى يوم القيامة من غير أن ينقص من أجورهم شيئاً»؛ هركس روش خوبى را پايه بگذارد پس براى اوست اجر و پاداش اين سنّت و پاداش هركس كه تا روز قيامت به آن عمل كند، بدون آنكه از پاداش‏هاى آنها كم شود و از آنها چيزى فروبرده شود.



[1]  تحف العقول، ص 243 و فروع كافى، ج 5، ص 9 و 10.

[2] فریضة آن است که به امر خدا واجب و مکتوب شده و ترخیصی بر آن نیست و سنة را سیره و روش گویند

برای استفاده بهتر و راحت تر از سیستم نظردهی لطفا وارد سیستم شده یا از طریق این فرم ثبت نام کنید.

نام*:    ایمیل*:  
نظر*:
  کد امنیتی: