استاد علی صفایی حائری عین صاد
 
پایگاه مؤسسه فرهنگی هنری لیلة القدر

تربیت عقلانی از نگاه استاد علی صفایی حائری (2)

مؤلف: حجت الاسلام والمسلمین ایوب مهدوی فر

تاریخ ثبت: 21 / 12 / 1392

موضوع: تحقیق موضوعی آثار استاد

(2) آشنایی و دوستی: پس از ارزیابی و شناسایی اکنون باید به فرد نزدیک شد و با او رابطه برقرار کرد.انسانها از نظر چگونگی آشنایی و دوستی یکسان نیستند:

بعضی از افراد خیلی زود آشنا می شوند و انس می گیرند و خیلی دیر قطع رابطه می کنند. این ها گویا منتظرند که کسی آغاز کند. به گونه ای که با یک سلام یا پرسش، دوست می شوند و شروع به گفتگو می کنند و سفره دلشان را پهن می کنند.

برخی دیگر اگرچه زود آشنا و مانوس نیستند اما ساده و یکرو و مهربان هستند به گونه ای که پس از آشنایی به راحتی می توان از رازهای درونی و حرفهای ناگفته شان باخبر شد.

دسته دیگر انسانهایی هستند که شخصیتشان پیچیده  است. این افراد به راحتی در مورد خودشان و مشکلات و برنامه ها و کارهایشان صحبت نمی کنند. باید مدتی با آنها معاشرت کرد تا اطمینان کنند و حرف بزنند. البته این پیچیدگی به گونه ای نیست که انسان در ارتباط با آنها اذیت شود و احساس ناراحتی کند؛ گرچه پیچیده هستند اما خشن نیستند و می توان با آنها مانوس شد.

دسته چهارم روحیه های خشن و تند هستند. در برخوردهای اولیه بسیار درهم و گرفته هستند و پس از آشنایی و رفاقت نیز کوچکترین رفتار خودمانی را با تندی پاسخ می دهند. هنگام ارتباط با چنین افرادی باید از زاویه ای وارد شد که این تیزی­ها و تندی­ها مزاحمت ایجاد نکنند و برخورد سخت و سنگین نباشد. شاید مشکل­ترین روحیه ها در برقراری ارتباط همین­ها باشند.

(3) جذب و صمیمیت: برای آغاز برخورد تربیتی تنها آشنایی و دوستی کافی نیست چرا که هنگام کار تربیتی در برخی مواقع نیاز به برخوردهایی است که در صورت عدم انس و ارتباط قوی، عواقب سوئی به بار خواهد آورد و چه بسا موجب قطع ارتباط شود. آشنایی و دوستی همانند دانه ای است که کاشته شده و نیاز به رسیدگی و مراقبت دارد تا رشد کند و ثمره بدهد. باید با تالیف قلبها، انفاقها، اطعام­ها، دیدارها، عیادت­ها، خدمتها و محبت­ها، مدارا­ها و تسامح­ها، حلم­ها وتحمل­ها و اخلاق و نرمش­ها این بذر را آبیاری کرد و مراقبت نمود. البته در تمامی این مراحل و حرکتها باید اهداف را در نظر داشت و از مسیر خارج نشد. اگر رفاقتی آغاز شد و جذب و صمیمیتی ایجاد شد و برخوردهایی صورت گرفت باید با صبر و حوصله تمام منتظر نتیجه بود و درصورت عدم تاثیر باید ارتباط­ها را کمتر کرد و به همان اندازه که می­توان تاثیر داشت بسنده کرد.

(4) زمینه سازی: هر انسانی در فضای خاصی فکر می کند و دغدغه ها و مسائل خاصی دارد. به فضاهای دیگر توجهی ندارد و بنابراین نمی­توان با هر کسی بدون مقدمه شروع به صحبت کردن از مباحث بنیادین ایدئولوژیک و هستی شناسانه کرد. کسی که اصلا توجهی به این مسائل ندارد ابتدا باید توجهش جلب شود. ایجاد دغدغه و جلب نمودن توجه نیز راههای مختلفی دارد:  با طرح سوالی یا گفتن داستانی یا مطرح کردن مشکلی از جانب خود یا حضور در جمعی که محل گفتگوی چنین مباحثی است. به هر حال باید انسانها را از آن سیکل بسته زندگی روزمره بیرون کشید و مسائل و دغدغه های دیگری در او ایجاد کرد.

 گاهی هم برای آمدن فرد در فضای مطلوب موانعی وجود دارد؛ همانند احساس غرور که انسان فکر می کند این حرفها را بارها شنیده است و می­داند. باید کاری کرد تا باور کند چیزهایی را نیاز دارد که نمی­داند و از آن فضا جدا شود و طالب چیزهای دیگری شود. این موانع در افراد مختلف متفاوت است.

 بر اساس تقسیم بندی قرآن انسانها از نظر چگونگی هدایت پذیری و تربیت  چهار دسته کلی می باشند: روحیه های دارای طلب و تسلیم، مرده ها، کر­ها، کورها. در افراد دسته اول مانعی برای آغاز کار تربیتی وجود ندارد. اما روحیه های دیگر موانعی دارند که باید برطرف شود و برای رفع این موانع نیز باید متناسب با روحیه هر فرد برخورد نمود. برای تشخیص روحیه ها می توان از روشهایی که در بحث ارزیابی و شناسایی گفته شد استفاده نمود. البته روحیه های یاد شده خود به چند گروه دیگر تقسیم میشوند که بحث در مورد آنها مجالی دیگر می طلبد. 

برای استفاده بهتر و راحت تر از سیستم نظردهی لطفا وارد سیستم شده یا از طریق این فرم ثبت نام کنید.

نام*:    ایمیل*:  
نظر*:
  کد امنیتی: