استاد علی صفایی حائری عین صاد
 
پایگاه مؤسسه فرهنگی هنری لیلة القدر

اصول اساسی در پرورش اخلاقی – تربیتی انسان با تاکید بر دیدگاه استاد صفایی (1)

مؤلف: آزاده علی نژاد

تاریخ ثبت: 09 / 11 / 1392

موضوع: تحقیق موضوعی آثار استاد

توضیح: این مقاله در اردیبهشت ماه سال1387 به مناسبت همایش بزرگداشت استاد صفایی ارسال شده است و اولین بار است که منتشر می‌شود.

مقدمه

پرورش اخلاقی و بهینه سازی منش های انسانی ، از جمله اموری است که پیشینه ای به درازای تاریخ داشته و از همان بامداد حیات انسان مورد توجه بوده است.

انسان و اخلاق، دو همزاد و همراه دیرینه و گسست ناپذیرند ، چرا که اخلاق و منش ها، ریشه در جان و فطرت انسان داشته و از آن جا که دین نیز نهادی فطری و ساختاری سرشتی دارد از این رو نوعی الفت و همبستگی و پیوستگی بین اخلاق و دین و انسان برقرار است و این سه واقعیت از هم تفکیک ناپذیرند.

اخلاق، خوی و صفاتی ریشه دار در انسان است که بر خواست و پندار و رفتار و گفتار او تاثیر می گذارد پس اخلاق این گونه به عمل و قول و حال و احساس و اندیشه و پندار گره می خورد.

از آنجا که اخلاق امری لطیف و ظریف است، باروری و بازآفرینی و پرورش و بهینه سازی آن هم، از پیچیدگی و حساسیت های فراوانی برخوردار است بنابراین توجه به مبانی و اصول در این امر چنان مهم و ضروری است که با نادیده گرفتن آن یا ضایع گذاشتن آن، کار رو به تباهی و فروپاشی می رود چنانچه امام علی(ع) می فرمایند: یکی از عوامل سقوط دولت ها و ملت ها، ضایع کردن اصول و تمسک به فروع است. پس این حقیقت در امر اخلاق نیز صادق است چنانچه مبانی و اصول ، قوانین و قواعد اساسی ضایع شود و مورد توجه قرار نگیرد نه تنها اخلاق، سامان نمی گیرد بلکه دچار انحطاط و سقوط نیز خواهد شد از این رو توجه به مبانی و اصول در امر اخلاق اسلامی و به کارگرفتن آن ها در عمل ، از مهم ترین وجوه کار پرورش اخلاقی است.

در این نوشتار ، سعی شده است تا با بهره گیری از دیدگاه های استاد فرزانه علی صفایی به بیان پاره ای از اصول و مبانی پرورش اخلاقی – تربیتی دینی پرداخته شود. امید آن است که همه ما با شناخت و کسب معرفت نسبت به این اصول کلیدی، قدم هایی استوار در مسیر عمل برداشته و به اخلاق اسلامی متخلق شویم.

1- اصل اکتسابی بودن تربیت یا پرورش و رشد اخلاقی :

از بشر ، آدم آفریدن .

در امکان چنین معجزه ای از پیش تاکنون بحث ها بوده که آیا امکان تربیت هست یا تربیت نااهل ممکن نیست و عاقبت گرگ زاده، گرگ می شود؟

در جواب این سئوال باید گفت:

- هر پدیده ای که از قانون و از نظام علیتی برخوردار است ناچار امکان تربیتش هست هنگامی که قانون ها شناخته شدند تسخیر می شوند و در دست انسان اسیر می گردند امروز در سایه همین شناخت علمی و علیتی، حتی درخت ها و دام ها و حیوان ها تربیت شده اند و به شکل دلخواه در آمدند. در چنین موقعیتی آیا انسان را نمی توان ساخت و نمی توان تربیت کرد؟

انسان چه مجبور باشد چه آزاد، امکان تربیتش هست. اگر مجبور است با شناخت قانون های حاکم بر او تربیت می شود، همان طور که درخت ها و دام ها تربیت شده اند و اگر آزاد است خودش می تواند خودش را بسازد و خودش می تواند از رقابت استعدادها و تضاد نیروهایش بهره بگیرد.

- از این گذشته ، بالاتر از تجربه چه دلیلی ؟ چرا در امکان تربیت بحث کنیم هنگامی که نمونه هایش را می بینیم و شاهد وقوع آن هستیم . مگر نبوده اند کسانی که با یک عشق ، از سطح عادی زندگی به اوج ها و به وسعت ها رسیده اند و به عظمت ها و لطافت های روحی رسیده اند و به اوج شعر و شعور راه یافته اند. (نظام اخلاق اسلام) 

ادامه دارد...

اصول اساسی در پرورش اخلاقی – تربیتی انسان با تاکید بر دیدگاه استاد صفایی (2)

اصول اساسی در پرورش اخلاقی _ تربیتی انسان با تأکید بر دیدگاه استاد صفائی (3)

هم اکنون مطلبی ارائه نشده.

برای استفاده بهتر و راحت تر از سیستم نظردهی لطفا وارد سیستم شده یا از طریق این فرم ثبت نام کنید.

نام*:    ایمیل*:  
نظر*:
  کد امنیتی: